India Morning News
नागपूर : महाराष्ट्राच्या विदर्भात, नागपूर शहरापासून अवघ्या १५ किलोमीटर अंतरावर कोराडी येथे माँ जगदंबेचे भव्य आणि दिव्य असे मंदिर आहे. सुमारे ३०० वर्षे प्राचीन असलेल्या या मंदिरात विराजमान असलेली देवीची मूर्ती स्वयंभू मानली जाते. म्हणजेच ही प्रतिमा मानवनिर्मित नसून स्वतः प्रकट झालेली आहे.
या मूर्तीचे वैशिष्ट्य असे की, दिवसभरात तिचा स्वरूप बदलतो. सकाळी ती बालिकेच्या रूपात, दुपारी यौवन रूपात तर रात्री प्रौढ मातेसारखी दिसते. हा अद्भुत अनुभव भक्तांना मातेशी असलेल्या अध्यात्मिक नात्याची जाणीव करून देतो.
हे देखील वाचा:- नवरात्री २०२५: पूजा मुहूर्त, विधी आणि नऊ दुर्गा अवतारांचे महत्त्व
मंदिर सुमारे दीडशे एकर परिसरात विस्तारलेले असून संपूर्ण दरबार चांदीने सजवलेला आहे. काही वर्षांपूर्वी महाराष्ट्र पर्यटन विभागाच्या सहकार्याने मंदिराचे जीर्णोद्धार करण्यात आले. राजस्थानातील धौलपूर येथून आणलेल्या दगडांनी या मंदिराला नवे भव्य रूप देण्यात आले. प्रवेश करताच दिसणारा विशाल द्वार भक्तांच्या मनात भक्तिभाव निर्माण करतो.
कोराडी मंदिरात विशेषतः कमळाचे फूल अर्पण केले जाते. देवीला कमळ अतिशय प्रिय असल्याने येथे येणारा प्रत्येक भक्त पूजेसोबत कमळाचे फूल नक्कीच आणतो. मंदिरात अखंड ज्योत प्रज्वलित असून ती वर्षाचे ३६५ दिवस अखंडपणे तेज देत असते. परिसरात शिवमंदिरही आहे. तसेच, मंदिर परिसरात देवीची चुनरी, पुष्पहार व विविध पूजेची सामग्री विकणाऱ्या दुकाने सजलेली असतात.
इतिहासात पाहिले तर कोराडीचे प्राचीन नाव जाखापूर होते. येथील राजा झोलन याला सात पुत्र होते – जनोबा, ननोबा, बनोबा, बैरोबा, खैरोबा, अग्नोबा आणि दत्तासुर. परंतु कन्यारत्न नसल्याने तो दुःखी होता. अखेरीस यज्ञ, तपस्या आणि भक्तीमुळे त्याला देवीचा दिव्य अनुभव आला. देवीने त्याला युद्धात मार्गदर्शन करून योग्य निर्णय घेण्यास प्रवृत्त केले. सूर्यास्तानंतर देवी ज्या ठिकाणी प्रकट झाली, तेच स्थान आजचे कोराडी आहे.
हे मंदिर शक्तिपीठ मानले जाते. हेमाडपंथी शैलीतील बांधकाम त्याच्या प्राचीनतेची साक्ष देते. भक्तांच्या श्रद्धेनुसार धर्म, अर्थ, काम आणि मोक्ष या मानवजीवनातील चारही पुरुषार्थांची प्राप्ती देवीच्या दर्शनाने शक्य होते. विशेषतः ज्यांना संततीप्राप्ती होत नाही, ते येथे येऊन प्रार्थना करतात आणि देवी त्यांची मनोकामना पूर्ण करते अशी श्रद्धा आहे.
नवरात्रीच्या काळात येथे भाविकांची प्रचंड गर्दी होते. दिव्य वातावरणात भक्तिगीत, आरत्या, सजलेला दरबार आणि अखंड ज्योत हे सर्व मिळून कोराडीचे हे शक्तिपीठ अद्वितीय ठरते.









Comments are closed